Vooraf . . .
Het onderstaande is waarschijnlijk voor lezers die niet precies weten wat denksport daadwerkelijk inhoudt wat lastig te begrijpen, toch doen we een poging om juist die groep de diepe zielenroerselen van een dammer, tijdens de partij, duidelijk te maken.
Raar fenomeen . . .
Het is en blijft een raar fenomeen onder dammers (en schakers), ‘iets niet goed zien’!
Even voor de duidelijkheid, we hebben het hier niet over onvolkomenheden aan de ogen!
De beoefenaars van het edele damspel zijn op het eerste gezicht kalme, bedaarde mensen, die zaken in het leven op een weloverwogen manier behandelen.
Zo lijkt het althans!
In werkelijkheid schieten de emoties tijdens een dampartij vaak heen en weer (en niet alleen bij dam-amateurs!), maar daar krijgt men als eenvoudig toeschouwer vrijwel niets van mee!
Misschien dat een ‘geoefend oog’ iets meer kan ontwaren, maar ook dan blijven de emoties nagenoeg onzichtbaar; jammer natuurlijk.
Er zijn trouwens wel enkele grootmeesters die zo nu en dan een ‘kijkje achter de schermen’ geven, oftewel wat er zich tijdens een partij zoal ’tussen de oren’ (bij zo’n dammer uit het hoogste echelon) afspeelt!
Maar ‘achteraf’ wordt het dan vaak in mooie woorden verpakt, waardoor zo’n uiteenzetting meestal net wat leuker lijkt, maar de lading niet helemaal goed dekt!
De betreurde grootmeester Jannes van der Wal deed (zo’n 40 jaar geleden!) al eens een poging voor de AVRO-televisie om zijn gedachten direct na een partij (WK-match met Harm Wiersma) integraal, door middel van woorden, duidelijk te maken aan de kijkers. (zie https://youtu.be/j_HTajRUZj8?t=140)
Ook de huidige wereldkampioen Jan Groenendijk geeft op de site Damkunst (van Ben Provoost) een uitgebreid kijkje in zijn manier van denken én het beleven van de titelstrijd om het wereldkampioenschap tegen de Oekraïner Yuri Anikeev (afgelopen december).
Daaruit blijkt dat het niet alleen maar nuchtere en pure berekeningen zijn die van (grote) invloed zijn op de uitvoering van een dampartij; ook niet op het hoogste niveau dus!!
Schaakgrootmeester J. H. Donner omschreef het denken tijdens een partij, en dan met name natuurlijk in de abstracte fase, als “snuffelend graaien”!
Abstractie . . .
Want wat is denken wanneer het ‘op het bord’ allemaal nog niet concreet?
De abstractie van het damspel is soms ook zo groot dat je nauwelijks van echt denken kunt spreken!
‘Het denken’ is dan (zeker voor een damliefhebber) vooral voelen; wat is prettig, wat juist niet, wat bevalt wel of niet?
Schaakgrootmeester J. H. Donner omschreef het denken tijdens een partij, en dan dus met name in de abstracte fase, als: “Snuffelend graaien”!!
Vaak is het ook meer ruiken (!), op zoek gaan naar een soort spoor, dat in werkelijkheid alleen maar ’tussen de oren’ bestaat!
Men probeert de tegenstander ‘voor het lapje te houden’ zonder dat er een lapje is!?!
Kortom, ‘echt denken’ is het niet; pas wanneer het één en ander concreet wordt kan een dammer het allemaal proberen uit te rekenen, niet eerder!
Wel is het zo dat een damliefhebber veel minder referentiekaders heeft dan bijvoorbeeld een grootmeester; die laatste kan uit studie en ervaring vaak terugvallen (tijdens die abstracte fases) op bepaalde herkenningspunten die een liefhebber moet ontberen!
Voor een liefhebber is een dampartij al snel een nieuw avontuur, terwijl een grootmeester vaak de eerste 15 á 25 zetten ‘op kennis’ uit de ‘losse pols kan schudden’!
Kortom, een liefhebber moet tijdens een partij veel meer berekeningen maken dan een grootmeester, die langer kan ‘drijven’ op voor hem (haar) bekende situaties!
Geen kneusjes . . .
Maar goed, hier in Sportcentrum Drachten tijdens het (naar wij vernamen) 109de Nederlands Kampioenschap Dammen Algemeen zijn er onder de fine fleur van Dammend Nederland natuurlijk geen kneusjes te bekennen; althans niet onder de deelnemers!!
Een partij in winst omzetten is dan ook een hele Tour de Force; op zoek naar voordeel moeten de dammers vaak al in de abstracte fase (waarin het spel nog vorm moet krijgen) op zoek naar voordeeltjes!
Laten we eens kijken hoe dat vandaag (woensdag 20 augustus), tijdens de tweede-ronde-partijen, ging:
Jan Groenendijk – Alexander Baliakin:
Eerst maar even buurten bij de ‘op papier’ interessantste partij; de twee (beide veelvuldig Nederlands Kampioen) hebben ondertussen al de nodige onderlinge tweegevechten gevoerd.
Afgezien van partijen met versneld tempo (barrages en dergelijke) zijn alle duels tot op heden in een puntendeling geëindigd.
Niet dat het allemaal bloedeloze confrontaties waren, maar zeker de afgelopen 10 jaar ontliepen ze elkaar niet veel!
Ook nu niet; laten we maar afsluiten met de woorden van Joop (Zoetmelk) “Parijs is nog ver”: 1-1.
Ongeschonden kunnen beiden morgen toeslaan tijdens ‘de dubbele ronde’!?!
Martijn van IJzendoorn – Edwin de Jager:
Het is zeker niet aan schrijver dezes om het één en ander precies uit de doeken te doen, maar De Jager kampt met fysiek ongemak.
In hoeverre het hem vandaag (alsook gisteren) daadwerkelijk parten heeft gespeeld is ons niet bekend, maar in de partij tegen Van IJzendoorn liep zwartspeler, voor de tweede dag op rij, in een combinatie!
Deze keer zelfs direct naar dam die vrij snel zijn Waterloo betekende!
Martijn zal geen spijt hebben van de relatief vlotte overwinning: 2-0.
Rick Hakvoort – Simon Harmsma:
Na zijn verliespartij van gisteren wilde de witspeler blijkbaar snel orde op zaken stellen!
Hakvoort ging daarin echter vrij grofstoffelijk te werk en dat is, op dit niveau, vaak niet een probaat middel!
Zo ook nu niet; nadat alle schijven waren uitgespeeld moest Rick na slechts 31 zetten (en in een 15-om-15!!!) ‘de hand geven’!
Het lego-dammen van Harmsma (want het paste precies!) wierp z’n vruchten af:
0-2.
Het normale dam-niveau van De Jager en Hakvoort is zondermeer uitstekend te noemen, maar helaas zijn ze thans ‘punktenlieferanten’!
Morgen kunnen ze hun blazoen weer wat oppoetsen; maar liefst tweemaal!!
Wouter Ludwig – Luuk Terweijden:
‘Numero Tres’ die het gisteren ‘zonder punten’ moest doen was Luuk Terweijden; zijn tegenstander van vandaag, Wouter Ludwig, heeft sinds het NK 2024 iets recht te zetten (toen teleurstellend 11de, na de uitstekende 5de plaats in 2023)!
Uiteindelijk kwam de stand op het bord in ‘klassieke structuren’ terecht en waar veel liefhebbers die symmetrische standen vaak als veilig inschatten is dat allerminst het geval!
‘De computer’ sprak enige tijd van ‘voordeel zwart’, maar daar kon Luuk niet zoveel mee (of Wouter voorkwam het gevaar tijdig!), dus 1-1.
Martin Dolfing -Wouter Sipma:
Tsja, was dit laveren om te laveren?
Voor de uitvoerders was het misschien erg spannend; voor simpele toeschouwers niet!
Toch nog 45 zetten; 1-1.
Morgen uitgerust voor ‘de zware dag’!
Gerlof Kolk – Ron Heusdens:
De zwartspeler wilde natuurlijk graag zijn puntentotaal met 2 opvoeren; tegen de Fries Kolk zou dat moeten kunnen!
Niet dat het ratingverschil erg groot is (verre van!), maar na zijn zege van gisteren, lijkt het bij voorbaat niet onwaarschijnlijk dat zelfs een door en door de wol geverfde dammer als Ron Heusdens, afgelopen nacht, heel mooie dromen heeft gehad!
Gerlof Kolk gaat dit jaar naar eigen zeggen “voor wat meer realiteitszin” en dat bleek sterker dan de nachtelijke berichten van Morpheus; 1-1 derhalve!
Last but by no means least ! ! !
Jitse Slump – Matheo Boxum:
Een partij met heen-en-weer-schietende-emoties; bij de volgers tenminste!
De eerste openingszetten werden in de analyse-ruimte met gejuich ontvangen; de liefhebbers zagen al romantische beelden voor zich!
Echter, nog voor de 10de zet zat men weer rustig op de stoelen; weg was het sprookje!?!
Toch bleef de partij aandacht trekken en toen Slump op de 33ste zet een ogenschijnlijk onschuldige ruil uitvoerde; reageerde Boxum met een tijdelijk offer!
Echter, dat tijdelijke bleek definitief en toen Matheo ook nog eens een tweede schijf moest offeren om nog enigszins tot tegenspel te komen was het vrij snel gebeurd met de pret: 2-0.
Een tussenbalans opmaken heeft weinig zin; daarvoor zijn er gewoon nog te weinig partijen gespeeld.
Dienstmededelingen . . .
Vooral voor de mensen die morgen graag een kijkje willen gaan nemen in Sportcentrum Drachten (Leerweg 3):
De derde ronde begint morgenochtend om 10.00 uur precies!
De vierde ronde morgenmiddag om 15.00 uur!
Er is een ruime parkeerplaats voor auto’s, en alles is gelijkvloers!
Tot Morgen!
Foto’s gemaakt door G. van Dijk